السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

587

تفسير الميزان ( فارسي )

ارتباط دارد اين را مىفهماند كه همه يك باره نازل شده ، و اين آيات مؤمنين را تحريك و تشويق به انفاق در راه خدا مىكند ، و نخست براى زياد شدن و بركت مالى كه انفاق مىكنند مثلى مىزند ، كه يك درهم آن هفتصد درهم مىشود ، و چه بسا كه خدا بيشترش هم مىكند ، و سپس براى انفاق ريايى و غير خدايى مثلى مىآورد تا بفهماند كه چنين انفاقى بركت و بهره اى ندارد ، و در مرحله سوم مسلمانان را از انفاق با منت و اذيت نهى مىكند ، زيرا كه منت و اذيت اثر آن را خنثى مىكند ، و اجر عظيمش را حبط نموده و از بين مىبرد سپس دستور مىدهد كه از مال پاكيزه خود انفاق كنند ، نه اينكه از جهت بخل و تنگ نظرى هر مال ناپاك و دور انداختنى را در راه خدا بدهند ، و آن گاه موردى را كه بايد مال در آن مورد انفاق شود ذكر مىكند كه عبارت است از فقرايى كه در راه خدا از هستى ساقط شده‌اند ، و در آخر اجر عظيمى كه اين انفاق نزد خداى تعالى دارد بيان مىكند . و سخن كوتاه اينكه : آيات مورد بحث ، مردم را دعوت به انفاق مىكند و در مرحله اول ، جهت اين دعوت و غرضى را كه در آن است بيان نموده و مىفرمايد : هدف از اين كار بايد خدا باشد نه مردم ، و در مرحله دوم صورت عمل و كيفيت آن را تبيين كرده كه بايد منت و اذيت به دنبال نداشته باشد ، و در مرحله سوم وضع آن مال را بيان مىكند كه بايد طيب باشد نه خبيث ، و در مرحله چهارم مورد آن را كه بايد فقيرى باشد كه در راه خدا فقير شده و در مرحله پنجم اجر عظيمى كه در دنيا و آخرت دارد بيان نموده است . گفتارى پيرامون انفاق يكى از بزرگترين امورى كه اسلام در يكى از دو ركن « حقوق الناس » و « حقوق اللَّه » مورد اهتمام قرار داده و به طرق و انحاى گوناگون ، مردم را بدان وادار مىسازد ، انفاق است پاره اى از انفاقات از قبيل زكات ، خمس ، كفارات مالى و اقسام فديه را واجب نموده و پاره اى از صدقات و امورى از قبيل وقف سكنى دادن ما دام العمر كسى ، وصيتها ، بخششها و غير آن را مستحبّ نموده است . و غرضش اين بوده كه بدينوسيله طبقات پائين را كه نمىتوانند بدون كمك مالى از ناحيه ديگران حوائج زندگى خود را برآورند - مورد حمايت قرار داده تا سطح زندگيشان را بالا ببرند ، تا افق زندگى طبقات مختلف را به هم نزديك ساخته و اختلاف ميان آنها را از جهت ثروت و نعمات مادى كم كند . و از سوى ديگر توانگران و طبقه مرفه جامعه را از تظاهر به ثروت يعنى از تجمل و آرايش